การกระจายอำนาจ

หลักการกระจายอำนาจ (Decentralisation)
หลักการกระจายอำนาจ  (Decentralisation)

หลักการกระจายอำนาจ
หากอำนาจกระจุกที่ส่วนกลาง  ก็อยากที่จะให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมและประชาชนก็จะเข้าถึงข้อมูลได้ยากอีกด้วย
แต่หากเรากระจายอำนาจ  เช่น  ประเทศเรามีองค์กรส่วนปกครองท้องถิ่น  จำนวน  7,835  แห่ง  เราจะสามารถรับภารกิจ  อำนาจทรัพยากร  และที่สำคัญหน้าที่ความรับผิดชอบ  ไปจากศูนย์กลางอำนาจได้
หน่วยงานระดับท้องถิ่น  จะต้องใช้งบประมาณในหน่วยงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ  และเป็นประโยชน์ต่อประชาชนในท้องถิ่นจริงๆ

หลักที่  3  การกระจายอำนาจ  Decentralization
ในทางการปฏิบัติเพื่อจะทำให้การกระจายอำนาจเกิดความสำเร็จได้อย่างยั่งยืนนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายก่อนอื่นมาทำความรู้จักกับการกราอำนาจว่า  หมายถึงอะไร?
การกระจานอำนาจ  เป็นการถ่ายโอนอำนาจ  การตัดสินใจ  ทรัพยากร  กิจกรรม  และภาระรับผิดชอบจากส่วนกลางใช้ในส่วนภูมิภาคหรือส่วนการปกครองท้องถิ่น  องค์กรอิสระ  เอกชน  และประชาชน  ทั้งนี้เพื่อลดบทบาทอำนาจหน้าที่ทางส่วนกลาง และเพื่อให้ดำเนินการต่างๆ  ตอยรับกับความต้องการของประชาชนในแต่ละท้องที่มากขึ้น
และการกระจายอำนาจ  แบ่งเป็น  ประเภท  การบริหารกับงบประมาณ

จาก UNDP  แบ่งการกระจายอำนาจมี  4  ประเภทดังนี้
1.  การกระจายอำนาจบริหาร  Admminnn’s  troriue  Decen  talization
เป็นการโอนอำนาจ  การตัดสินใจ  หน้าที่ความรับผิดชอบ  ไปสู้ส่วนภูมิภาคของท้องถิ่น
2. กระจาบงบประมาณ  Fiscal  Decentoralization
เป็นการโอนงบประมาณให้แก่ภูมิภาคและท้องถิ่นนำไปบริหารจัดการและตัดสินใจ
3. กระจายอำนาจการเมืองการปกครอง  Political Decentoralization
การเมืองการปกครอง  มีตัวอย่างได้อย่างชัดเจนคือ  ในส่วนของ  กทม.ที่เกิดโอกาสให้คุณในสิทธิมีการเลือกตั้ง  ผู้ว่าราชการเพื่อมาบริหารจัดการความเป็นมาเป็นอยู่ของคน  กทม.
และ
4. การที่รัฐถอนตัวออกจากการดำเนินการ

การมอบหน้าที่ตัวอย่าง  เช่น
-การแปรรูไปรัฐวิสาหกิจเป็นบริษัท เช่นปตท
-การให้สัมปทานแก่เอกชน การว่าจ้างให้เอกชนเป็นผู้ดำเนินการ

เงื่อนไขที่เหมาะสมก็จะทำให้เกิดผลดี อย่างเช่น
1. ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างกว้างขึ้น
2. เศรษฐกิจกระจายตัวมากขึ้น
3. กิจกรรมทางสังคมขยายออกไป
4. สามารถจัดบริการได้เหมาะสมความตามต้องการของแต่ละพื้นที่และเกิดนวัตกรรมการบริการ
5. ลดขั้นตอนการให้บริการประชาชน

UNDP ได้รวบรวมปัจจัยแห่งความสำเร็จของการกระจายอำนาจเอาไว้ดังนี้
1. เป็นกระบวนการระยะยาวและมีความเสี่ยงสูงจึงต้องมีกลยุทธ์ในการจัดการที่ดี
2. ต้องทำความเข้าใจปัญหาก่อนที่จะออกแบบและดำเนินการกระจายอำนาจเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
3. การกระจายอำนาจจำเป็นต้องได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดี
4. ต้องระมัดระวังเรื่อง “ความดาดหวัง”ของผู้ที่เกี่ยวข้อง
5. แนวปฏิบัติในการมีส่วนร่วมต้องยืดหยุ่น ปรับตัวตามลักษณะของพื้นที่
6. เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่อาศัยนวัตกรรมทางความคิด และกล้าที่จะลองทำ
7. ต้องใช้ความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรวมทั้งความสามารถหลายอย่างหลายมติ
8. มีสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย
9. ต้องดำเนินการไปพร้อมๆกับการปรับเปลี่ยนด้านอื่นๆ
10. ความมีประสิทธิภาพและยั่งยืนอยู่กับความสามารถด้านการเงินและการคลังของถิ่น

สรุป
การกระจายอำนาจดูเหมือนเป็นเรื่องง่าย แต่ในทางปฏิบัติแล้วไม่ธรรมดาในแต่ละประเทศมีปัญหาที่แตกต่างกัน ย่อมมีเงื่อนไขในการกระจายอำนาจแตกต่างกันออกไป ดังนั้น จึงต้องปรับรูปแบบในเรื่องเงื่อนไขที่ต่างกันอย่างระมัดระวังและที่สำคัญที่สุดเมื่อมีการกระจายอำนาจไปแล้ว ทั้งผู้กระจายอำนาจและผู้รับมอบอำนาจต้องแสดงความรับผิดชอบผลของการกระจายอำนาจต่างๆที่ตนได้รับมอบ และเป็นผู้มอบอำนาจไปอย่างเต็มที่ด้วยไม่ใช่มอบอำนาจไปแล้วก็โยนให้เป็นหน้าที่ของผู้รับมอบแต่เพียงฝ่ายเดียว